Jan’s schoen én buurt-NSB’ers

Project1Naast het grote leed van de jodenvervolging, en de daarbij behorende onttakeling  van de buurt waren er ook kleine intermenselijke drama’s. Om een gezin met acht kinderen, midden in de oorlog, overeind te houden vereiste een energie die de grenzen van de fantasie vér voorbij ging. Niets was meer te krijgen. Eten, kleding en schoenen, álles ging op rantsoen. Of was doodgewoon niet meer te krijgen. Ondanks dát gingen de kinderen, dank zij de vader, goed geschoeid. Iedereen had, weliswaar één paar, goede en degelijke lederen schoenen. Ook broertje Jan. De laatste had één makke: die jongen was in alles bloedfanatiek En daar zat juist dé kneep. ‘Jan zat op voetbal’, opent Kees. ‘Op ieder moment van de dag was hij daar mee bezig. Om zijn traptechniek te vervolmaken trapte hij, met of zonder effect, tegen ieder blikje steentje of wat voor voorwerp dan ook. Ooit zag ik hem dat, met een flinke aanloop, doen tegen een stukje hout. Dan was dus een boomwortel die nog in de grond zat. Krimpende van de pijn hinkelde hij verder’.

Roeiboot
Dat had een waarschuwing moeten zijn. Zeg dat maar eens tegen een jongen van nog geen twaalf jaar. Ook op die ene dag in het najaar van 1943. De broertjes Kees en Jan op weg naar school. Pratend, beetje dollend, kortom zoals jongetjes doen, kwamen ze op de Kromboomssloot. 
familiespook 016‘Jan had gloednieuwe, nog krakende  schoenen aan’, zegt Kees, vet grijnzend. ‘Ziet hij opeens een steentje. Eerlijk is eerlijk, zijn techniek was perfect. Met een flinke haal schopte Jan dat, tientallen meters ver in de gracht’. Niet alleen dat steentje verdween in het water. ‘Ik zie nog, draaiende om zijn as, de schoen daar achter gaan. Thuis gekomen brak daar de pleuris over uit. Pa met zijn grote kennissenkring regelde een roeiboot. Urenlang was hij met een aan een stok bevestigde haak bezig geweest om die schoen op te dreggen. Helaas…’

Vuurrood haar
De Nieuwmarktbuurt, van ouds een links bolwerk, bevolkt met havenarbeiders, diamantslijpers en een enkele ambtenaar, kende ook zijn verraders. Na meer dan zeventig jaar kent Kees ze nog. Zoals die kruidenier die zijn nering uitbaatte op de Oude Waal, een paar huizen van de hoek Lastageweg.  ‘In de buurt een zeer berucht figuur’, volgens Kees. ‘Een kruidenier met vuurrood haar. Door iedereen gemeden als de pest. Die man had ook kinderen. Net zo oud als wij. Voor de oorlog speelden wij met ze.
Tijdens de oorlog werd dat anders. Van ons mochten die jongens niet meer meedoen als wij voetbalden. Géén NSB’ers, riepen wij. Wij, de buurtkinderen waren daar meedogenloos is. Nu, met de jaren weet ik dat die arme kinderen, aan de politieke voorkeur van hun vader niets konden doen’.12164551_1691674477733532_216350737_o

Foto 1: Jan en Kees. Foto 2: foto gemaakt op de Rechtboomssloot midden in de oorlog. v.l.n.r. Lies, Mientje, Ansje, Kees, Reggie, Jan en Frans. Rechts achter vader Kees, links de grootmoeder ‘opoe boven’ genoemd.
Foto 3: De ‘foute’ kruidenier op de Oude Waal.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s