Wees-gegroetjes bij de kachel

familiespook 085Zaterdag 17 juli 1943. Knalblauwe lucht boven Amsterdam. De Montelbaanstoren staat in de zon te pronken. De grote zomervakantie is losgebroken. Kinderen spelen op straat of in de speeltuin. Zo’n lome, prachtige zomerdag. Ook ideaal voor de geallieerden bommenwerpers. Vanaf hun luchtmachtbasis in Engeland stijgen éénenveertig B-17’s ofte wel Vliegende Forten op. Doel: de Fokkerfabrieken in Amsterdam-Noord. Bommenwerpers, bemand met piepjonge en nog onervaren Amerikaanse  bemanningsleden. Dat laatste had Kees en zijn familie, maar vooral  Amsterdam-Noord, geweten. Kees zittend in zijn woonkamer. Dezelfde kamer waar zijn pa, tweeënzeventig jaar geleden binnen kwam stormen.’Coba, Coba’, schreeuwde vader ontzet, ‘Er wordt gebombardeerd’. Zonder deze kreet was dat de buurt al meteen duidelijk. Ook Kees weet dat nog héél goed.
HCAN2_0Roodgloeiend
‘De straat, alle huizen stonden te schudden op de heipalen. De lopen van het luchtafweer op het marineterrein stonden roodgloeiend. Pa rende met mijn broer Frans naar het dak om te kijken. Beetje sensatiezucht kon ze niet ontzegd worden. Het was heel griezelig. Je hoorde de explosies. Ontzettend gedreun. De eskaders vlogen hoog over. Ze kwamen via de Oude Schans aanvliegen. Wij stonden op de veranda. Je kon heel goed zien dat, eerst als kleine stipjes, de bommen als waggelende eenden naar beneden kwamen: doel de Fokker-fabrieken in Noord’.
Burgerdoden
Kees’ moeder, een zwijgzame, nuchtere en praktische vrouw. Een geboren en getogen Jordanese die haar handen vol had om het gezin draaiende te houden en niet zo snel in paniek raakte.  Dat beeld kantelde. ‘Ik heb mijn moeder maar twee keer in paniek gezien’, gaat Kees verder. ‘De eerste keer was bij dat bombardement. Ze riep ons allemaal bij elkaar. Wij moesten naast elkaar en om de potkachel gaan staan. Moeder met haar rug naar het raam als een kloek om ons heen. Met zijn alle moesten wij hardop bidden. Ik zie ons nog het wees-gegroetje, opdreunen’, verhaalt Kees grijnzend.
Kees en Jan, jochies nog. Onwetend van het drama dat zich in Noord had afgespeeld, want tweehonderd burgerdoden, togen een dag later met de pont naar Noord om een kijkje te nemen. ‘Die verwoesting, dat hakte er bij ons behoorlijk in. Heel eng en luguber.’familiespook 064

Foto 1: Ondanks de oorlog gingen de tekenlessen van Kees senior gewoon door.  Op de Groenburgwal met v.l.n.r. vriend Nollie van Neck, Kees sr., Jan en Frans.  
Foto 3: Rechts, Mientje met Kees, Reggie, Jan en haar oma.

Advertenties